
Sensei Jaap Smaal was op 17 april 2011 te gast bij Dokan in Zeist. Zoals de jaren hiervoor biedt Dokan de karateka de gelegenheid om de schepper van de dangraadeisen (K.B.N.) vragen te stellen over de zwarte bandexamens. Niet alleen de pupillen maar ook de leraren zijn welkom. Men kan niet alleen vragen stellen over hoe bepaalde technieken, combinaties, enbu’s en kata’s moeten worden uitgevoerd, maar ook vragen waarom dat zo moet. Vaak zijn deze vragen heel legitiem omdat de examenstof makkelijk oogt, maar eigenlijk wanneer je deze goed oefent je juist de finesses door deze expert uitgelegd kan krijgen. Zo nu en dan worden er vragen gesteld, waarbij ik me afvraag of ze wel oprecht zijn of dat men gewoon aandacht wil of irritant wil overkomen. Sensei Jaap Smaal gaat hier uitstekend mee om. Hij is diplomatiek en vriendelijk, geeft goede antwoorden en laat daarmee de vraagsteller in zijn waarde. Hiermee bewijst Sensei Jaap Smaal dat hij een echte meester is.

Sensei Jaap Smaal is zelf ook kritisch. Uitspraken zoals, “We leven in 2011” en “We doen geen karate zoals in 1963” geven aan dat hij niet alleen de ontwikkelingen volgt, maar ook zelf ontwikkelingen in gang zet. Tot zelfs in Japan is hij kritisch, wat hem niet altijd in dank wordt afgenomen. Maar hij wordt daar ook met veel respect behandeld en hij wordt gezien als een karatetrendsetter.
Sensei Jaap is niet groot van postuur maar hij is wel krachtig voor zijn grootte. Hij is een echt fenomeen aan het worden. Met zijn karatekunst bereikt hij een buitengewoon technisch niveau. Zijn lenigheid en beheersing van hoge traptechnieken zijn geweldig. Zijn standen zijn laag, en hij kan daarin ook nog eens soepel en snel verplaatsen. Ik beschouw hem als één van de beste karateka ooit.
Sensei Kase vertelde mij ooit dat de zoon van Gichin Funakoshi, Yoshitaka, geweldige krachtige karate technieken had. Zijn wilskracht en fysieke kracht waren in die tijd een voorbeeld voor velen. Yoshitaka was de technische schepper van het moderne karate. Zo, waar het oude karate het gebruik en de ontwikkeling van de bovenste ledenmaten benadrukt, heeft Yoshitaka nieuwe technieken ontwikkeld zoals de Mawashi Geri, Yoko Geri Kekomi, Yoko Geri Keage en de Fumikomi. Deze beentechnieken werden uitgevoerd met een veel hogere knielift dan in voorgaande stijlen, en het gebruik van de heupen werd benadrukt. Andere technische ontwikkelingen waren het draaien van de romp naar een half gelegen afwending (hanmi) bij het blokkeren. Helaas overleed Yoshitaka vroegtijdig. Het is niet makkelijk om te speculeren over hoe de geschiedenis van Karate zich zou hebben ontwikkeld als Yoshitaka had niet zo jong gestorven was.

Toen ik tijdens deze stage één van de lage standen van Sensei Jaap zag moest ik denken aan Sensei Yoshitaka. Ik begreep nu ook de fascinatie van Sensei Kase en hoe hij dat aan ons probeerde over te brengen.
Sensei Jaap Smaal maakt zich zorgen om de ontwikkeling van vele karateka. Zij ontwikkelen hun arm- en hand technieken goed, maar hun beentechnieken niet. Hij liet zien hoe je de beentechnieken kan ontwikkelen en onderhouden.
Ik ben uitermate trots dat een grootmeester zoals Jaap Smaal onze dojo bezoekt en ons deelgenoot maakt van zijn karate. Het was weer prachtige stage. Dank je wel Jaap!!
André Brockbernd
[Klik hier voor een foto-impressie...]